Igandea 2021-URTARRILAREN 10eko fitxa Gurea bezalako gizarte indibidualista bat oso oldarkorra izan ohi da, hurkoa arrotz eta are lehiakide bezala ikusten duelako. Bestea anaia izatearen pozara ireki beharrean, beldurrez eta susmoz ikusten dute, eta horrek jokaera oldarkorra eragiten du. Horixe salatu du Frantzisko Aita Santuak «Fratelli tutti» entziklikan: «Individualismo kontsumistak tratu txar asko eragiten ditu. Beste batzuk norberaren lasaitasun atseginerako oztopo huts bihurtzen dira. Orduan, traba gisa tratatzen dira eta agresibitatea hazten da» (222. zk.). Frantzisko aita santuak agresibitate hori antzematen du hainbat ingurunetan. Hedabideetan eta sare sozialetan presente dago, dudarik gabe, besteekiko errespetua galdu dela dirudi. Sareek “ohiko oldarkortasun, irain, tratu txarrak, deskalifikazioak, hitzezko azoteak irakitearen alde egiten dute, bestearen figura suntsitu arte, elkarren artean suntsitzen amaitu gabe gorputz-gorputz kontaktuan egon ezin den liskarkerian” (44. zk.). Mundu digital osoak giza harremana galtzea eragiten du eta besteekiko mespretxua bultzatzen du, batez ere ahulenekiko. Okerrena -dio Aita Santuak- da kristauek ere Interneten edo truke digitalen foroen bitartez hitzezko indarkeriaren joko horretan sartzen direla, beren fedearen funtsa bera ahaztuz. Baina bada zerbait gehiago, indarkeria eta desadostasun hori guztia erabil daitekeelako gizakia manipulatu. Plataforma digitalek albiste faltsuak zabaltzen dituzten eta aurreiritziak bultzatzen dituzten talde itxien alde egiten dute. Horien bitartez, jendearen kontzientziak eta prozesu demokratikoak beraiek era sotil baina inbaditzailean manipula daitezke (cf. 45. zk.). Aita Santuak antzematen duen bigarren erasokortasuna politika da, herrialde askotan praktikatzen den bezala. Kontzientziak menderatzeko, itxaropena ereiten da eta mesfidantza pizten da. Gero, «exasperatu, areagotu eta polarizatzeko mekanismo politikoa erabiltzen da. Hainbat modutan, beste batzuei existitzeko eta iritzia izateko eskubidea ukatzen zaie, eta, horretarako, iseka egiteko, susmatzeko, inguratzeko estrategiara jotzen dute. Haien egiaren zatia, haien baloreak, ez da biltzen, eta horrela gizartea pobretu eta handienera murrizten da» (1). Zoritxarrez badugu politika deskalifikazioen joko txiki batean bihurtzeko modu honetan esperientzia, zeinaren helburua besteak suntsitzea den. Hirugarren oldarkortasun forma bat ikusten du Aita Santuak “nazionalismo itxiak” deitzen dituen horietan, hau da, zentzu soziala galdu eta berekoikeria forma berriak sustatzen dituzten horietan, nazioaren ongia balitz bezala aurkezten direnak (cf. 11. zk.). Nazionalismo hauek beren baitan itxiera eragiten dute eta besteei ongi etorria emateko gai ez dira. “Etorkina ezer eskaintzen ez duen usurbildarra bezala ikusten da” (141. zk.). Inozoki pentsatzen da herri bat besteen hondamenetik independenteki garatu daitekeela eta gainerakoengandik urrunduta babestuago egongo direla. Bestearen beldurrez, defentsa-harresiak sortzen dira (cf. 146. zk.). Hainbeste oldarkortasunari aurre egiteko, lehen mailako erreakzioetatik haratago joan eta gogoeta lasaia bultzatu behar dugu, eta horrek bestea ez dela etsaia, elkarren beharra dugula eta elkar zaindu behar dugula jabetzera garamatza. † Francesc Conesa Ferrer Menorcako apezpikua
29
Sep
