Os Dez Mandamentos, tamén coñecidos como Decálogo, procedentes das palabras gregas δέκα (dez) e λόγος (palabras), son un conxunto de principios éticos e de culto, que xogan un papel importante no xudaísmo e no cristianismo. Inclúen instrucións sobre como adorar a un só Deus e gardar o sábado, así como prohibicións contra a idolatría, o asasinato, o roubo, a deshonestidade e o adulterio. Diferentes grupos relixiosos seguen diferentes tradicións na forma de interpretalas e listalas. Os Dez Mandamentos aparecen dúas veces na Biblia hebrea: nos libros do Éxodo e do Deuteronomio. Segundo a historia contada no libro do Éxodo, Deus escribiu estes mandamentos en dúas táboas de pedra, que deu a Moisés no monte Sinaí; Segundo a historia, cando baixaba do monte, viu á xente que adoraba un becerro de ouro e con rabia partiunos. Posteriormente, pediu a Deus que perdoase ao pobo e selase un «pacto» (pacto ou alianza) con eles; Entón, o Señor ordenou a Moisés que collese dúas lousas de pedra e nelas escribíronse os Dez Mandamentos da alianza, amonestándolle que «non tolerasen a desobediencia». Os Dez Mandamentos son recoñecidos como un fundamento moral no xudaísmo, o cristianismo e o islam. Estes aparecen por primeira vez no Libro do Éxodo, segundo o cal Moisés, actuando baixo as ordes de Deus, liberou aos israelitas da escravitude en Exipto. Segundo a ensinanza relixiosa, Deus ofreceu un pacto para liberalos tamén da «escravitude espiritual» do pecado. Algúns historiadores describiron isto como o «evento central da historia do Antigo Israel».
Pasaxes do Éxodo e do Deuteronomio
As Mitzvot (mandamentos divinos) contidas na Torá (Pentateuco) son moi numerosas, 613 segundo o conde xudeu, pero deuse especial importancia ás que constitúen o tratado que Deus selou co pobo elixido no transcurso do éxodo, escribindoas en táboas de pedra que deu a Moisés no monte Sinaí. O contido destes mandamentos divinos atópase en varias pasaxes do Pentateuco. As dúas fontes principais son Éxodo, 20:2-17 e Deuteronomio, 5:6-21. Outro texto moi antigo aparece no Libro do Éxodo (34:10-28), considerado polos antigos rabinos israelitas como un dos que mellor expresaba as ordenanzas do deus Iavé cando se celebraba a Alianza. O libro do Éxodo contén a seguinte narración:
E Deus falou todas estas palabras, dicindo:
Eu, o Señor, son o teu Deus, que te saquei da terra de Exipto, da casa da servidume.
Non terás outros deuses diante de min.
Non te farás imaxe nin semellanza ningunha de nada do que está arriba no ceo, nin do que está abaixo na terra, nin do que está na auga debaixo da terra.
Non te inclinarás ante ningunha imaxe, nin a honrarás; Porque eu son o Señor, o teu Deus, forte e celoso, que castiga a iniquidade dos pais sobre os fillos ata a terceira e a cuarta xeración dos que me odian,
e teño misericordia a miles de persoas, a quen me quere e gardan os meus mandamentos.
Non tomarás o nome de Xehová, o teu Deus, en van; pois o Señor non considerará inocente a quen toma o seu nome en van.
Lembra o día do sábado para santificalo
Seis días traballarás, e realizarás todo o teu traballo,
pero o sétimo día é descanso para o Señor, o teu Deus; Non fagas nela ningún traballo, nin ti, nin o teu fillo, nin a túa filla, nin o teu servo, nin a túa criada, nin a túa besta, nin o teu estranxeiro que está nas túas portas.
Porque en seis días fixo Xehová os ceos e a terra, o mar e todo o que hai neles, e descansou no sétimo día; Por iso, o Señor bendixo o día de reposo e santificouno.
Honra a teu pai e a túa nai, para que os teus días se alarguen na terra que o Señor, o teu Deus, che dá.
Non matarás.
Non cometerás adulterio.
Non roubarás.
Non declararás falso contra o teu próximo.
Non codiciarás a casa do teu veciño, non codiciarás a muller do teu veciño, nin o seu servo nin o seu criada, nin o seu boi, nin o seu burro, nin nada do teu veciño.
"Éxodo 20:1-17".
O libro de Deuteronomio, cuxo nome grego fai referencia a que repite en gran medida o contido dos anteriores, ofrece unha enumeración moi semellante á do Éxodo 20:
Eu son o Señor, o teu Deus, que te saquei da terra de Exipto, da casa da servidume, e eu te alimentei durante toda a túa vida.
Non terás outros deuses diante de min.
Non te farás ningunha escultura nin imaxe de nada do que estea arriba no ceo, nin da terra abaixo, nin que estea na auga debaixo da terra.
Non te prostrarás ante eles nin os servirás; Porque eu son o Señor, o teu Deus, forte e celoso, que castiga a iniquidade dos pais sobre os fillos ata a terceira e a cuarta xeración dos que me odian,
e que teño misericordia a miles de persoas, a quen me aman e gardan os meus mandamentos.
Non tomarás o nome de Xehová, o teu Deus, en van; pois o Señor non considerará inocente a quen toma o seu nome en van.
Guardarás o día de reposo para santificalo, tal e como te mandou o Señor, o teu Deus.
Seis días traballarás, e realizarás todo o teu traballo;
pero o sétimo día é descanso para o Señor, o teu Deus; Non farás ningún traballo, nin ti, nin o teu fillo, nin a túa filla, nin o teu criado, nin o teu boi, nin o teu burro, nin ningún dos teus animais, nin o estranxeiro que estea nas túas portas, para que a túa criada e criada descansen coma ti.
Lembra que eras servo na terra de Exipto e que o Señor, o teu Deus, te sacou de alí con man forte e brazo estendido; Por iso, o Señor, o teu Deus, mandouche gardar o sábado.
Honra a teu pai e a túa nai, como te mandou Xehová, o teu Deus, para que os teus días sexan longos e che vaia ben na terra que o Señor, o teu Deus, che dá.
Non matarás.
Non cometerás adulterio.
Non roubarás
Non declararás falso contra o teu próximo.
Non codiciarás a muller do teu veciño, nin desexarás a casa do teu veciño, nin a súa terra, nin o seu criado, nin a súa criada, nin o seu boi, nin o seu burro, nin nada do teu veciño.
"Deuteronomio 5:6-21".
A chegada de Xesús é vista pola Igrexa Católica como o cumprimento do Antigo Testamento e dos xudeus, que foron elixidos para «mostrar ao mundo o verdadeiro Deus». Xesús deu a coñecer os Mandamentos e instruíu aos seus seguidores para perfeccionalos, esixindo «máis, non menos: unha xustiza superior á dos escribas e fariseos». «Os Mandamentos son a orde moral, o que a historia da creación no Xénese é a orde natural. Son a base de Deus para conquistar o caos. Non son as ideas dos homes sobre Deus, senón as ideas de Deus sobre o home». A Igrexa ensina que Xesús liberou á xente de manter «a lei xudía (Torá) coas súas 613 regras distintas, pero non da obriga de gardar os Dez Mandamentos», porque os Dez Mandamentos «foron escritos polo dedo de Deus», a diferenza de «os escritos por Moisés». Esta doutrina foi reafirmada no Concilio de Trento (1545-1563) e no Concilio Vaticano II (1962-1965). Santo Tomé de Aquino, doutor da Igrexa, considera que os Mandamentos son os «principais preceptos da xustiza e de todas as leis, e a razón natural dálles o seu consentimento inmediato como principios claramente evidentes». O Catecismo da Igrexa Católica dedica unha gran parte aos mandamentos, servindo hoxe de base para o ensino social católico. Segundo o Catecismo, a Igrexa deulles un lugar predominante no ensino da fe dende o século V. A Igrexa considéraas como “unha forma de vida” e a «camiño cara á liberdade», do mesmo xeito que un parque infantil escolar protexe aos nenos de «perigos que ameazan a vida».
«Os mandamentos forman parte dunha relación, a da Alianza entre Deus e o seu Pobo» Franciscus PP
O Decálogo na Igrexa Católica
La Sagrada Escritura los llama también «las diez Palabras». El mandamiento es un precepto, una orden. En cambio, la palabra es el medio esencial de la relación como diálogo fundamentado en el amor. Dos personas que no se aman, no logran comunicar. Sin embargo, cuando alguien habla a nuestro corazón, termina nuestra soledad y comienza una comunicación que da vida.
En la Sagrada Escritura, los mandamientos no viven por sí mismos, sino son parte de una relación, como se puede ver al inicio del capítulo 20 del Libro del Éxodo, donde el texto habla de “palabras” y no de “mandamientos”. “La tradición judía las llamará siempre como el Decálogo, las diez Palabras. Y el término decálogo quiere decir justamente esto, relación”.
Os Dez Mandamentos segundo o Catecismo da Igrexa Católica, analizados individualmente, son: Igrexa Católica, e son:
O novo mandamento de Xesús (San Xoán 13, 34-35) Un novo mandamento douvos: que vos amédes uns a outros como eu vos amei. Por isto saberedes que sodes meus discípulos: se vos queredes os uns aos outros.
O mandamento máis importante (Mateo 22:34-40) Os fariseos reuníronse cando escoitaron que Xesús calara aos saduceos. Un deles, experto na lei, tendeulle unha trampa con esta pregunta: Mestre, cal é o mandamento máis importante da lei? «Ama ao Señor, teu Deus, con todo o teu corazón, con todo o teu ser e con toda a túa mente» – respondeulle Xesús -. Este é o primeiro e máis importante dos mandamentos. O segundo ten este aspecto: «Ama ao teu próximo coma a ti mesmo». Toda a lei e os profetas dependen destes dous mandamentos.
