Folla dominical 10-XANEIRO-2021 Unha sociedade individualista como a nosa adoita ser moi agresiva, porque mira ao seu veciño como un estraño e mesmo como un competidor. En lugar de abrirse á alegría de ter á outra persoa como irmán, ven con medo e receo, o que provoca un comportamento agresivo. Así o denuncia o Papa Francisco na Encíclica “Fratelli tutti”: “O individualismo consumista provoca moitos abusos. Outros convértense en meros obstáculos para a propia tranquilidade pracenteira. Despois acaban sendo tratados como molestias e crece a agresividade” (n. 222). O papa Francisco detecta esta agresividade en diversos ambientes. Está presente, sen dúbida, nos medios de comunicación e nas redes sociais, nas que semella que se perdeu o respecto aos demais. As redes favorecen “o ferver de formas insólitas de agresividade, insultos, malos tratos, descualificacións, azoutes verbais ata destruír a figura do outro, nun libertinaxe que non podería existir no contacto corpo a corpo sen acabar destruíndose uns aos outros” (n.44). Todo o mundo dixital provoca a perda do contacto humano e fomenta o desprezo polos demais, especialmente os máis débiles. O peor -di o Papa- é que os cristiáns tamén entran neste xogo da violencia verbal a través de Internet ou foros de intercambio dixital, esquecendo a esencia mesma da súa fe. Pero hai algo máis, porque toda esa violencia e o descontento poden ser acostumados manipular o ser humano. As plataformas dixitais favorecen os grupos pechados que difunden noticias falsas e fomentan os prexuízos. A través delas, as conciencias das persoas e os propios procesos democráticos pódense manipular dun xeito sutil pero invasivo (cf. no 45). A segunda forma de agresividade que detecta o Papa é a política, como se practica en moitos países. Para dominar as conciencias sementa a desesperanza e esperta a desconfianza. Despois “utilízase o mecanismo político de exasperar, exacerbar e polarizar. De varias maneiras néguese a outros o dereito a existir e a opinar, e para iso recorren á estratexia de ridiculizarlos, sospeitalos, rodealos. Non se recolle a súa parte de verdade, os seus valores, e deste xeito a sociedade empobrece e redúcese á máis forte” (1). Lamentablemente temos experiencia deste xeito de converter a política nun pequeno xogo de descualificacións cuxo obxectivo é destruír aos demais. Unha terceira forma de agresividade é vista polo Papa nos que denomina “nacionalismos pechados”, é dicir, aqueles que perden o sentido social e promoven novas formas de egoísmo, que se presentan coma se fosen o ben da nación (cf. n. 11). Estes nacionalismos provocan o peche en si mesmos e son incapaces de acoller aos demais. “O inmigrante é visto como un usurpador que nada ofrece” (n. 141). Pénsase inxenuamente que un pobo pode desenvolverse independentemente da ruína dos demais e que ao pecharse do resto estarán máis protexidos. Por medo ao outro créanse muros defensivos (cf. n.o 146). Para enfrontarse a tanta agresividade hai que ir máis alá das reaccións primarias e fomentar a reflexión tranquila, que nos leve a darnos conta de que o outro non é un inimigo, que nos necesitamos e que debemos coidarnos. † Francesc Conesa Ferrer Bispo de Menorca
29
Sep
